حلقه‌ها در پایتون چیست؟

در برنامه‌نویسی گاهی لازم است یک دستور یا مجموعه‌ای از دستورات چندین بار اجرا شوند. برای انجام این کار در پایتون می‌توانیم از حلقه‌ها یا Loops استفاده کنیم.

دو حلقه اصلی در پایتون عبارت‌اند از: for و while.

حلقه for در پایتون

حلقه for برای پیمایش مجموعه‌ای از داده‌ها یا اجرای چندباره یک بخش از کد استفاده می‌شود.

ساختار کلی حلقه for

for variable in sequence:
    # کد مورد نظر

یک مثال ساده

for i in range(5):
    print(i)

خروجی:

0
1
2
3
4

همان‌طور که می‌بینید، range(5) اعداد صفر تا چهار را تولید می‌کند. عدد 5 در این بازه قرار نمی‌گیرد.

تابع range در پایتون

تابع range() برای ایجاد یک دنباله از اعداد استفاده می‌شود.

range با یک مقدار

for i in range(5):
    print(i)

range با شروع و پایان

for i in range(2, 6):
    print(i)

خروجی:

2
3
4
5

range با گام

for i in range(0, 10, 2):
    print(i)

خروجی:

0
2
4
6
8

استفاده از for برای پیمایش لیست

یکی از کاربردهای مهم حلقه for پیمایش عناصر یک لیست است.

fruits = ["سیب", "موز", "پرتقال"]

for fruit in fruits:
    print(fruit)

خروجی:

سیب
موز
پرتقال

استفاده از for برای پیمایش رشته

رشته‌ها نیز قابل پیمایش هستند. بنابراین می‌توانیم با حلقه for تک‌تک حروف یک رشته را بررسی کنیم.

name = "Python"

for letter in name:
    print(letter)

خروجی هر حرف را در یک خط نمایش می‌دهد.

حلقه while در پایتون

حلقه while تا زمانی که یک شرط درست باشد، دستورات داخل خود را اجرا می‌کند.

ساختار کلی while

while condition:
    # کد مورد نظر

مثال ساده

count = 1

while count <= 5:
    print(count)
    count += 1

خروجی:

1
2
3
4
5

در این مثال مقدار count در هر مرحله یک واحد افزایش پیدا می‌کند. زمانی که مقدار آن از 5 بیشتر شود، حلقه متوقف می‌شود.

دستور break در حلقه‌ها

دستور break برای خروج فوری از حلقه استفاده می‌شود.

for i in range(10):

    if i == 5:
        break

    print(i)

خروجی:

0
1
2
3
4

زمانی که مقدار i به 5 برسد، دستور break حلقه را متوقف می‌کند.

دستور continue در حلقه‌ها

دستور continue باعث می‌شود اجرای مرحله فعلی حلقه متوقف شود و حلقه به مرحله بعدی برود.

for i in range(5):

    if i == 2:
        continue

    print(i)

خروجی:

0
1
3
4

در این مثال عدد 2 چاپ نمی‌شود، اما حلقه ادامه پیدا می‌کند.

حلقه تو در تو در پایتون

می‌توانیم یک حلقه را داخل حلقه دیگری قرار دهیم. به این ساختار Nested Loop یا حلقه تو در تو گفته می‌شود.

for i in range(3):

    for j in range(2):
        print(i, j)

در این مثال حلقه داخلی برای هر بار اجرای حلقه خارجی، اجرا می‌شود.

مثال کاربردی: محاسبه مجموع اعداد

total = 0

for number in range(1, 6):
    total += number

print(total)

خروجی:

15

در این مثال اعداد 1 تا 5 با هم جمع شده‌اند.

مثال کاربردی: چاپ اعداد زوج

for number in range(1, 11):

    if number % 2 == 0:
        print(number)

خروجی:

2
4
6
8
10

تفاوت for و while چیست؟

نکته مهم درباره حلقه while

هنگام استفاده از while باید دقت کنیم که شرط در نهایت نادرست شود. در غیر این صورت ممکن است با یک حلقه بی‌نهایت مواجه شویم.

count = 1

while count <= 5:
    print(count)
    count += 1

در این مثال مقدار count تغییر می‌کند و در نهایت شرط count <= 5 نادرست می‌شود.

سوالات متداول درباره حلقه‌ها در پایتون

تفاوت for و while چیست؟

حلقه for معمولاً برای پیمایش یک مجموعه یا تکرار مشخص استفاده می‌شود، در حالی که while تا زمانی که یک شرط درست باشد ادامه پیدا می‌کند.

range(5) چه اعدادی تولید می‌کند؟

عبارت range(5) اعداد 0 تا 4 را تولید می‌کند.

break چه کاری انجام می‌دهد؟

دستور break باعث خروج فوری از حلقه می‌شود.

continue چه کاری انجام می‌دهد؟

دستور continue مرحله فعلی حلقه را رد می‌کند و به مرحله بعد می‌رود.

آیا می‌توان حلقه‌ها را داخل یکدیگر قرار داد؟

بله. می‌توان یک حلقه for یا while را داخل حلقه دیگری قرار داد. به این ساختار حلقه تو در تو گفته می‌شود.

ادامه آموزش پایتون

برای مشاهده سایر آموزش‌های پایتون به صفحه آموزش اصلی مراجعه کنید.

← بازگشت به آموزش پایتون